Patron Kim?

Çağımızda disiplin sanki kötü bir kelimeymiş gibi dudak bükerek algılanıyor. Etrafta o kadar çok 'ebeveyn gurusu' var ki, tüm o verdikleri tavsiyeler karşısında artık ne yapmamız ve ne yapmamamız gerektiğini bilemez durumdayız. Doğal olarak ona neyin doğru neyin yanlış olduğunu da nasıl öğreteceğimizi bilemiyoruz. Eğer çocuğunuz deliler gibi bağırmayı alışkanlık edinmiş, bakıcısının suratına oyuncakları atıyor ya da gülerek arkadaşı Ali'nin suratını çok ciddi tokatlıyorsa artık harekete geçme zamanı gelmiştir.







Neden disiplin?


Disiplin, çocuğunuzu güvene alır ve onu sosyal hayata hazırlar. Eğer kendinizi disiplin kelimesini kullanırken rahat hissetmiyorsanız, bu sizin bu kelimeden anladığınız yanlış anlamdan kaynaklanıyordur.






Anne-babaların çoğu disiplini cezayla karıştırırlar. Fakat disiplin, çocuğa öğretmek için çok önemli bir araç. Birçoğumuz disiplin kelimesini eski günlerle bağdaştırıyor. Ta çocukların dövüldüğü zamanlarla... Bu aslında sınırları çizmekle alakalı bir şey. Bunun da çok küçük yaşlardan itibaren edinilmesi gerekir. O zaman, eğitici bir yolla sınırları belirlemeyi nasıl öğretebiliriz?






Sahanızı belirleyin


Uzmanlara göre altın kural, tutarlılık. Eğer bütün gün bir kurala uyması için çocuğu zorlayıp akşama da yumuşarsanız, ona karışık bir mesaj vermiş olursunuz. Eğer, hayır demeniz belki demekse, bu çocuğunuzun aklını karıştırır ve o da hep sınırları test eder. Ancak, tutarlı olması gereken sadece siz değilsiniz. İki ebeveynin de birbirleri ile uyum içinde olmaları şart. Çocuklar genelde iyi polis, kötü polis oyununu oynamaya bayılırlar ve sizi de birbirinize karşı bir oyuna sokarlar. Siz tam çocuğu bir süredir yatağa yatırmaya zorlarken kocanız bir anda işten gelip çocukla oyun oynamaya başlarsa o zaman kocanızı da disiplin altına sokmanız gerekebilir! Çocuğunuzun önünde birbirinize destek olun, kollayın, eşiniz haksız olduğunu düşünseniz bile bunu yapın. Bunu biz değil, uzmanlar söylüyor. Tartışmanızı sonra kendi aranızda yapın.






Tutarlılık her zaman sonuca ulaşır. Sürekli sınırları zorlamak çok yorucu bir iştir. Çocuğu negatif bir yaklaşımdan uzaklaştırmak için küçük ödül sistemleri koymayı deneyin. Tutarlılığın kesinliğini sağlamak için birtakım kurallarımız olmalıdır. Ödül sistemlerini ve yıldız tablolarını, iyi ve kötü davranışları ayırmak için kullanabilirsiniz. Mantıklı sonuçlar çıkarın. Mesela akşam yemeğini yemezsen puding de yiyemezsin gibi... Bu, hem uygun hem çabuk ve işe yarayan bir kuraldır. Ayrıca çocuğunuza hemen cevap vermektense, problemi onun kendi başına çözebilmesi için onu teşvik edin. Onu çok fazla kuralla boğmamaya çalışın. Belirli ve özel kurallar koyun. İyi olmak çok klişe ve genel bir cümle. Yerine, 'Akşamları 9'da yatmalısın' ya da 'Biz ailece her şeyi paylaşırız' demek daha doğrudur.






Peki alternatif nedir?


Harika çocuk bakıcıları çok tatlı ama şımarık çocuklar yaratabilirler! Herkes bunun çok iyi bir fikir olduğunu düşünmüyor. Her şeyden önce çocuğa şımarık lafının söylenmesi, ona öyle olması için ortam sağlar. Siz onu ne hemen tatile götürebilirsiniz ne gün içinde yanınızda bir yere giderken eşlik etmesini isteyebilirsiniz. O yüzden iyi bakıcılar en büyük yardımcılarınız olabilir. Uzmanlar bu noktada süre dolması yöntemini tercih ediyor.






Süre dolması, çocuğunuzun dikkatinin geri çekildiği, gerçekten ne istediğini anladığı anlardır. İşte tam da o zaman çocuğunuzun sakinleştiği ve sizin nefes aldığınız anlar. O anlarda, onu gerçekten sıkıcı ama bir yandan da güvenli bir yere koymalısınız. Genel kural, yaşadığı her sene için 1 dakika o odada yalnız kalmasıdır ama tamamen sakinleşmediği sürece de geri adım atmayın. Her zaman karşınıza birden fazla disiplin çeşiti çıkacaktır. Siz uygun olanını bulun ve onu tutarlı bir şekilde takip edin. Bu hem sizin hem de çocuğunuz açısından daha olumlu olacak, kafanızı daha az karıştıracaktır.






Dış Etkenler


Eğer disiplini uygulayan sadece siz ve eşinizseniz, sonunda kendinizi kötü adam gibi hissetmeniz normaldir. Çocuğunuz başka kişiler tarafından da disiplin görüyorsa, o noktada sizin o kişilerle kuracağınız iletişim çok önemli. Onlara mesajı geçmeli ve bu konuda tutarlı olmalısınız.






Eşiniz ya da en yakın arkadaşınız çocuğunuzla çok vakit geçiriyorsa ve onu şımartıp ukalalaştırıyorsa o zaman onunla çocuğunuzun nasıl bir çocuk olmasını istediğinizi konuşun. Eğer çocuğunuzu arada sırada görüyorsa bu kısıtlı birkaç konu üzerinde olabilir. Çocuğunuzun beraberken çok eğlendiği kişilerle ilgili bir problemi olmaz. Farklı durumlardan farklı davranış şekillerini öğrenirler. Bazen çok yoğun bir şekilde uzlaşmanın en iyi sonuç olabileceğini düşünüyorsanız, ebeveynlerinizin evinde kurallar yaratmaya çalışmaktansa onlara giderken yolda bunları halletmeye çalışın. Mesela onlara 'Çikolata vermenize karşı değilim ama bunu öğle yemeğinden sonra yapabilir miyiz?' diyebilirsiniz.